วันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี
วันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ในรัชกาลที่ 4 พระบรมราชชนนีในรัชกาลที่ 5
วันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ในรัชกาลที่ 4 พระบรมราชชนนีในรัชกาลที่ 5
สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ ต้นราชสกุลศิริวงศ์ (พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวกับเจ้าจอมมารดาทรัพย์) กับหม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา
หลังจากทรงกำพร้าพระชนก และพระชนนี ทรงอยู่ในพระอภิบาลของพระองค์เจ้าละม่อม(พระปิตุจฉา) ทรงได้ฝึกหัดถวายอยู่งานพัด และเป็นที่ถูกพระทัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึงกับโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามแก่หม่อมเจ้าหญิงว่า "หม่อมเจ้ารำเพย ศิริวงศ์" อันมีความหมายว่า "ลมเย็นที่พัดค่อยๆ อ่อนๆ"
เมื่อสมเด็จพระนางนาฏบรมอรรคราชเทวีในรัชกาลที่ ๔ (สมเด็จพระนางเธอ พระองค์เจ้าโสมนัสวัฒนาวดี ) เสด็จสวรรคต จึงไม่มีพระราชนัดดาฝ่ายในในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวที่เป็นพระองค์เจ้าเหลืออยู่ ...พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดให้สถาปนาหม่อมเจ้ารำเพยเป็น "พระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์" ซึ่งมีความหมายว่า "บุปผชาติที่เป็นที่ยินดีและเป็นที่พักพิงของมวลหมู่ภมร"
ต่อมาพระราชวงศ์และเสนาบดีได้ถวายให้พระองค์เป็นพระมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีประกาศออกพระนามว่า "สมเด็จพระนางนาถราชเทวี" กระทั้งทรงพระประชวร และสวรรคตเมื่อวันที่ ๙ กันยายน พ.ศ. ๒๔๐๔
ภายหลังการสวรรคต พบว่ามีการออกพระนามพระองค์ในประกาศรัชกาลที่ ๔ ว่า "พระนางเธอพระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์" และ "สมเด็จพระนางเธอ พระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์" และพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๔ ออกพระนามว่า "สมเด็จพระนางรำเพยภมราภิรมย์"
ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ ๕ ทางเฉลิมพระนามพระอัฐิสนองพระเดชพระคุณแด่องค์พระราชชนนีเป็น "กรมสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์" อันมีความหมายว่า "พระมเหสีของพระจอมเกล้าของเทวดา"
และในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๖ ทรงโปรดให้ยกเลิกพระยศขั้น “กรมสมเด็จพระ” และเฉลิมพระนามพระบรมอัฐิเป็น “สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี” ตามพระราชนิยม